آشنایی با سوغاتی‌های چهارگوشه ایران

آشنایی با سوغاتی های ایراندر بین تمامی اقشار و اقوام مختلف ایران، همیشه خرید سوغاتی، دادن سوغاتی و بیشتر از همه گرفتن سوغاتی لذت فراوانی داشته و دارد.

این موضوع نشات گرفته از فرهنگ و آداب ایرانیان در هنگام سفر است. به طوری که هر مسافری خود را مقید می‌داند پس از بازگشت از سفر برای اقوام و آشنایانش رهاوردی را به ارمغان برد.

حتی در برخی موارد آشنایی مسافران و گردشگران نسبت به سوغات و صنایع دستی منطقه‌ای می‌تواند انگیزه سفر به آن خطه باشد.

از آنجا که هدایا و سوغاتی‌های سفر از جالب‌ترین و به یاد ماندنی‌ترین خاطرات سفر هستند، تهیه و اهداء آن به نزدیکان نیز از جمله اولویت‌ها به حساب می‌آیند.

در ادامه مخاطبان را با سوغاتی‌های چهارگوشه ایران آشنا کرده‌ایم:

تهران

صنایع دستی رایج در استان تهران به سه دسته شهری، روستایی و عشایری تقسیم می‌شود. در صنایع دستی شهری، تولید در کارگاه‌های دایمی صورت می‌گیرد.

عمده‌ترین صنایع دستی استان تهران عبارتند از: قلم زنی روی مس، خراطی، سبد بافی، خاتم کاری، شیشه گری، تراش و نقاشی روی شیشه، زیلو بافی، نقاشی چرم، قالی بافی و سفال‌گری، حصیربافی ، ورنی‌بافی ، دست‌بافی‌، چاپ‌ باتیک‌، جاجیم‌ و گلیم‌ بافی‌، رویه‌ پشتی‌، جوال‌، خورجین‌، رنگرزی‌ و ریسندگی.

مراکز مهم‌ خرید سوغاتی شهر تهران‌ عبارتند از: مراکز خرید عتیقه‌ منوچهری‌، مراکز خرید صنایع‌ دستی‌- خیابان‌ طالقانی‌ و استاد نجات‌ اللهی‌، مرکز خرید فرش‌ – بازار بزرگ‌ و خیابان‌ فردوسی‌ و مرکز خرید کتاب‌ – روبروی‌ دانشگاه‌ تهران‌.

خراسان رضوی

با توجه به تنوع و رونق صنایع دستى و نیز حضور بارگاه حضرت رضا(ع) که تبرکى خاص به سوغاتى‌هاى مشهد داده است، خرید سوغات از مشهد براى هر مسافرى اهمیت خاصى دارد.

بازار رضا، از مهمترین مراکز خرید زوار به شمار می‌رود. این بازار در دو طبقه احداث شده است، در طبقه دوم آن کارگاه هاى کوچک صنایع دستى، طلاکارى، فیروزه تراشى و گلدوزى ایجاد شده است.

ترقبه و شاندیز نیز در سالیان اخیر به مرکز فروش صنایع دستى و خشکبار تبدیل شده‌اند.

قالى مخصوصا فرش کاشمر، انواع انگشتر و زینت آلات فیروزه وعقیق، انواع پوستین و مصنوعات سنگى از محصولات صنایع دستى خراسان هستند.

همچنین صنایع دستى کردهاى شمال خراسان مانند گلیم، خورجین، جوراب و شال نیز زیبایى خاص خورا دارا هستند.

معروفترین‌ سوغاتی‌های‌ استان‌ خراسان رضوی عبارتند از:‌ زعفران، انواع فرش وگلیم، انواع محصولات ابریشمی، شعربافی، نمد، پشم ریسی، پیکره‌های سنگی، سنگ فیروزه، کارهای دستی سرامیکی و نی بافی. سایر محصولات دستی عبارتند از: گیوه، چاروق، کارهای چوبی و فلزی، نقاشی بر روی چرم، انواع مهر و تسبیح و بافته های مربوط به نشانه‌ها و پرچم های مذهبی.

عطریات: دکان های عطر فروشی در همه خیابان‌های اطراف حرم پراکنده‌اند. اما بیشتر آنان در بزرگترین بازار منطقه موسوم به بازار رضا متمرکزند.

عمده عطرها فله هستند و بنا به خواست مشتری در شیشه‌هایی با اندازه‌های گوناگون به فروش می‌رسند. عطرهای شب بو، رز، گل محمدی، گل یخ گل های یاس از آن جمله اند.

یکی دیگر از سوغات‌های شهر مشهد انواع نبات‌ها، نقل‌ها و شیرینی‌هاست. نبات‌های پخته شده بر دو نوع کلی تقسیم می‌شوند. نبات‌های کاسه و نبات‌های شاخه. در بعضی از این نبات‌ها برای خوش طعم و رنگ شدن از آب زعفران استفاده می‌کنند که به آن نبات زعفرانی می‌گویند. نقل‌ها نیز از گروه آبنبات ها به شمار می‌روند و در اندازه‌های گوناگون درست می‌شوند.

محیط روحانی حرم مطهر رضوی در دکان هایی نمود یافته است که در آن کالاهای مذهبی به فروش می‌رسد. تسبیح یکی دیگر از کالاهایی ست که همواره طرفداران بسیاری داشته است.

زعفران یکی از محصولات بسیار ارزشمند کشاورزی است که درآمد خالص سالیانه حاصل از آن زیاد و نیاز آن به آب کم است.

استان خراسان رضوی با تولید حدود 172 تن زعفران و سهم 75/5 درصدی از تولید این محصول، مقام اول را در کشور داراست.

خشکبار: از آن جا که بسیاری از شهرستان‌های خراسان رضوی دارای محصولات باغی فراوانند. کشاورزان، بخشی از این محصول را به شکل خشکبار به بازارهای مشهد عرضه می کنند. برگه هلو، زردآلو، سیب و انواع آلوهای خشک، قیسی، کشمش از جمله این خشکبارها به شمار می آیند.

زرشک یکی دیگر از محصولات ارزشمند کشاورزی خراسان رضوی است که همچون زعفران در نواحی جنوبی و کم آب این استان به ثمر می رسد.

ادویه جات: از سوغات خراسان رضوی می توان به بسته‌های ادویه‌ای اشاره کرد که در بسیاری از دکان‌های اطراف حرم به فروش می‌رسد. این بسته‌ها به ادویه هفت رنگ موسوم شده‌اند که شامل فلفل سیاه، قرمز، دارچین، زردچوبه، پودرسیر یا موسیر، سماق، گل پر و غیره می‌باشند.

انگشتر و زیورآلات: در طبقه دوم بازار بزرگ رضا دکان های متعددی وجود دارد که صنعتگران بسیاری در آنها به کار ساخت انواع زیورآلات و انگشتر نقره سرگرمند.

پوستین دوزی شاندیز و قوچان: در فاصله 36 کیلومتری مشهد، در شهر ییلاقی شاندیز و در شهر قوچان، استادکاران حاذق پوستین دوز به کار مشغولند و کالای خود را در دکان های فروش صنایع چرم و پوست متعددی که در شهر وجود دارد بفروش می‌رسانند.

آذربایجان شرقی

آذربایجان شرقی با برخورداری از انواع گوناگون صنایع دستی و سوغات جزو استان‌های پرجاذبه به لحاظ سوغاتی به حساب می‌آید. سوغات این استان به دو دسته خوراکی‌ها و صنایع دستی تقسیم می‌شود.

در بخش صنایع دستی می‌توان به قالی‌های دستباف و تابلوفرش‌های نفیس و بی‌نظیر اساتید تبریزی اشاره کرد.

تابلوفرش‌های دستباف تبریز رنگ و نگاری خاص و برخاسته از مهارت و حساسیت بافندگان آن دارد. کمتر کسی است که به تبریز و آذربایجان شرقی سفر کند و سراغ بازار فرش فروشان را در بازار جهانی تبریز نگیرد.

نقره کاری یا حکاکی روی نقره تبریز از دیگر صنایع دستی این استان است که مورد استقبال اقشار مختلف جامعه قرار می گیرد.

در کنار نقره کاری هنر دستی دیگری نیز به نام نقره کوبی در آذربایجان شرقی رواج دارد که در آن نقره با انجام سوراخکاری بر روی چوب و هسته میوه های مختلف در نقطه مورد نظر جاگذاری شده و سپس پرداخت زده می شود.

نقره سازی نیز از دیگر صنایع دستی وابسته به نقره است که ساخت زیورآلات، ظروف کاربردی و تزیینی، آینه و شمعدان و قاب عکس از جمله آثار تولیدی در این شاخه است.

همچنین چاپ کلاقه‌‌ای اسکو یا باتیک یکی از روش‌های چاپ روی پارچه است. محصولات چاپ کلاقه ‌ای شامل انواع روسری، لباس، رومیزی، شال گردن و تابلوهای دیواری است که اخیرا نیز مورد توجه دوستداران مد و طراحی داخلی منازل قرار گرفته است.

ورنی بافی اهر نیز که یکی از زیراندازهای سنتی این منطقه است و در منطقه اهر و ارسباران به صورت وسیعی توسط زنان عشایر بافته می شود می تواند یکی دیگر از ره آوردها و یا سوغات مسافران وارد شده به تبریز باشد.

ورنیهای پشمی، ورنی پشمی ابریشمی، ورنی کف ابریشم و ورنی ابریشم خالص انواعی از ورنی هستند که هرکدام بر حسب جنس خود طرح و بافت خاصی را دنبال می‌کند.

محصولات چرمین تبریز نیز از صنایع دستی این خطه است که از دیرباز شهره عام و خاص بوده و اکنون نیز مورد علاقه شیکپوشان است.

کیف، کفش، پوشاک و برخی اقلام خانگی محصولاتی است که از چرم تبریز دوخته می شود و به دلیل کیفیت عالی آن همواره به کشورهای اروپایی صادر شده است.

سبدبافی، سوزندوزی، سفالگری، معرقکاری، گلیم بافی و ساخت تابلوسنگهای باارزش نیز از دیگر صنایع دستی جذاب آذربایجان شرقی است که هرکدام در یکی از شهرستانهای این استان رواج داشته و مورد اقبال مسافران نیز واقع می شود.

در دسته خوراکیهای آذربایجان شرقی نیز بدون شک این استان یکی از استان‌های مستعد است که شیرینی‌ها و غذاهای آن در سراسر کشور مشهور می‌باشد.

قورابیه، نوقا، میانپر، لاتیقوم(راحت الحلقوم)، ریس، شیرینی کنجدی، سوجوق، باسلیق، شکلات تسبیحی، عسل و دوشاب در بخش خوراکیهای شیرین و نیز پنیر لیقوان، ترشی زغال اخته و آجیل تبریز در سایر ذائقه های می تواند سوغاتی خوبی برای مسافران این استان باشد.

آذربایجان‌غربی

فرش و گلیم آذربایجان‌غربی به سبب طرح و رنگ ثابت آن از امتیازات ویژه‌ای برخوردار است. طرح‌های شهرستان خوی و تکاب با عناوین (قباو ماهی) معروف می‌باشند در کنار این صنعت باید از صنایع کوزه‌گری و چرم‌سازی نام برد که به شکل‌های گوناگون به بازار عرضه می‌شوند.

ریزه‌کاری و نازک‌کاری چوب و تولیدات صنایع چوبی ارومیه از اقلام سوغاتی مهم این شهرستان می‌باشد. معرق کاری نیز از صنایع دستی مهم این استان است.

نقل بیدمشک، نقل گردویی پر مغز، نقل زعفرانی، نقل بادامی و نقل پسته‌ای از انواع نقل‌های تولیدی در ارومیه و اصلی‌ترین سوغات نقل بیدمشک است.

بیدمشک دارای خاصیت درمان کم خونی، سرگیجه و تقویت قلب است. عرق بیدمشک علاوه برخاصیت پزشکی برای تهیه شربت، شیرینی و خوشبو و خوش طعم کردن شربت‌های گوناگون مورد مصرف قرار می‌گیرد.

استفاده از عرق بیدمشک در تهیه نقل و شیرینی و شربت نیز به سبب عطر، طعم و بیش از همه خاصیت شفا بخشی آن در آذربایجان غربی متداول و در آن سوی مرزها نیز به عنوان سوغات خاص این دیار زبانزد عام و خاص است.

مهمترین سوغاتی‌های استان آذربایجان‌غربی عبارتند از: صنایع چوبی، انواع قالی و بافته‌های دستی شامل گلیم، دستکش، شال گردن، کلاه و …، عرقیات از جمله عرق بیدمشک، بادرنجبو، عرق نعناع، گلاب، انواع نقل، گردو و بیدمشک، حلوای گردو و حلوای هویج، انواع محصولات باغی و کشاورزی شامل انگور، سیب درختی، عسل، لبنیات، کشمش و …

اصفهان

اصفهان را مهد صنایع دستى ایران نامیده‌اند. در دوره صفوى صنایع دستى در این شهر رونق خاصى یافت و هنر و مهارت استادان و هنرمندان بزرگ نسل به نسل و با روش استاد و شاگردى به زمان حال منتقل شده است.

اصفهان همیشه از مراکز مهم صنعت قلمزنی‌ ایران بوده‌ و هست و در حال حاضر بیشترین‌‌تعداد کارگاه‌های صنایع‌ دستی اصفهان را کارگاه‌های قلمزنی‌ مس‌ و برنج‌ تشکیل می‌دهند و ‌تعداد شاغلین این‌ رشته نسبت به‌ سایر رشته‌ها زیادتر است‌.

صنایع دستى این استان که جذب کننده هر مسافرى است عبارت است از:

خاتم کارى، مینا کارى ، مینیاتور، قلمزنى، پارچه هاى قلمکار، پارچه هاى زرباف و آثار خوشنویسى. البته آثار هنرى دیگرى مانند منبت کارى، کاشى سازى،گچبرى و گره چینى و مشبک نیز در آثار تاریخى و بناهاى زیباى این شهر چشم نواز هر مسافرى است.

علاوه بر صنایع دستى، شیرینى گز و پولکى اصفهان و گلاب قمصر کاشان از سوغاتى‌هاى مشهور این استان است.

مرکزى

سوغات استان مرکزى انواع مواد خوراکى از جمله انار، انگور، لبنیات، کشمش، گردو، بادام، شیره انگور است و صنایع دستى مانند انواع فرش و قالیچه گلیم، معرق و گیوه است.

اهم‌ صنایع‌ دستی‌ استان‌ مرکزی عبارتند از: فرش‌ ساروق‌، قالیچه‌، گلیم‌، جاجیم‌ و گیوه‌ که‌توسط‌ زنان‌ و دختران‌ عشایر و روستایی‌ بافته‌ می‌شوند. فرش‌ ساروق‌ یکی‌ از معروف‌ترین‌ فرش‌های‌ ایران‌ است‌. سوغاتی‌ تمامی‌ استان‌ مرکزی‌ نیز همان‌ محصولات‌ سنتی‌ و صنایع‌ دستی‌ است‌.

فرش‌های بافته دست هنرمندان استان مرکزی، ماندگارترین سوغات این استان و یادگاری از بزرگترین استان صنعتی کشور است.

استان مرکزی به رغم شهرت خود به عنوان استانی صنعتی، هنوز هم رنگ و بوی سنتی خود را حفظ کرده و مردم این دیار هنوز به بافت فرش و خلق آثار گرانبها در این زمینه مشغولند.

به جز فرش به عنوان تولید دستی و سوغات این استان می‌توان به دست بافت‌های دیگری، چون، گلیم، جاجیم، گبه و زیلو اشاره کرد که در نوع خود دارای کیفیت و زیبایی و اقبال مردمی برای خرید است.

انواع ظروف و لوازم سفال، صابون آشتیان، گل و گیاهان زینتی و حلوای محلات، ظروف مسی، وسائل کشاورزی، نمدمالی، پوشاک، فرش‌های نمدی، شالباف‌ها، گیوه دوزی و زیورآلات نیز از دیگر صنایع دستی و سوغات استان مرکزی است.

اردبیل

استان اردبیل سوغاتی‌های فراوانی دارد و معروف‌ترین آنها عبارتند از: سرشیر، عسل، کره، حلوای سیاه، آبنبات، شیرینی‌های محلی و تخمه آفتابگردان.

صنایع دستی در استان اردبیل نیز زینت‌بخش کانون‌های فرهنگی و مسکونی بسیاری از هموطنان و حتی کشورهای جهان است.

انواع فرش، مسند، شال، ورنی، گلیم، جاجیم، اشیا سفالی، چوبی و فلزی و … هنرمندانه همراه با نقش و نگارهای زیبا از جمله صنایع دستی استان اردبیل به حساب می‌آیند.

فارس

شهر شیراز محل آثار دوران کهن ایران، با داشتن خاتم‌کاری، طلاسازی، و نقره‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کاری محل معتبری برای خرید سوغات این استان است.

خاتم این شهر بی‌نظیر است و ظرافت و هنر را در هر قطعهٔ ساخته‌‌شده می‌‌‌‌‌‌توان مشاهده کرد. قالی، گلیم و جاجیم عشایری استان فارس رنگ و بوی آمیختگی با طبیعت دارد و جزء سوغات‌های اصلی این استان به شمار می‌آید.

از دیگر سوغات‌های شهر شیراز می‌توان به آبلیمو، انار، انجیر، ترشی‌جات، چرم، حنا، خراطی، خرما، زعفران، سفیداب، سنگ‌تراشی، شیشه‌گری، بهار نارنج، ظروف سفالی، عرقیات، فلزکاری، کیسه حمام، گبه، کلوچه و مسقطی، نان یوخه، منبت‌کاری و نمد اشاره کرد.

ریسندگی، فلزکاری، خاتم کاری، قالی بافی، حصیربافی، منبت‌کاری، کنده کاری ظروف سفالی، گیوه دوزی، نمد مالی، خراطی، چرم سازی، سنگ تراشی و شیشه‌گری مهمترین محصول صادراتی استان فارس و سوغاتی خرما، انجیر، آبلیمو، مسقطی، قالی، گلیم، گبه، انواع ترشی‌جات، عرقیات، سفید آب، کیسه حمام، حنا، لارستان، همچنین انجیر و زعفران استهبان و انار مهارلو، مسقطی لارستان، سفیدآب صنایع دستی و گیوه استهبان خرمای جهرم و آبلیموی جهرم.

کهگیلویه و بویراحمد

دست بافته‌هاى عشایر استان مهمترین صنایع دستى استان را تشکیل می‌دهند. قالى میدهند . قالى، گبه، گلیم، گچمه (که ترکیبى از گلیم و قالى است) جاجیم و خورجین از جمله این دست بافته‌ها هستند که استفاده از رنگ‌هاى طبیعى و شاد به همراه نقوش از طبیعت آن را زیبا و دل انگیز می‌سازد.

انواع محصولات کشاورزى مانند گردو، عسل، روغن محلى، لبنیات، سیب، انگور نیز از جمله سوغات این استان به شمار مى‌آیند.

گلستان

محصولات صنایع دستى استان گلستان از طبیعت منطقه و نیازهاى خاص آن شکل گرفته است که برخى از آنها چون قالى ترکمنى در ایران بى نظیر است.

استان گلستان یکى از قطب‌هاى مهم تولید کننده فرش ترکمنى، قالیچه، پشتى، قارچین، گلیم، نمدبافى، گلدوزى، سوزن دوزى، ابریشم دوزى بر پارچه، زیور آلات ترکمنى، ساختن آلات موسیقى، سبد بافى، ریسندگى و بافندگى الیاف، پارچه بافى و تولید وسایل چوبى است.

از دیگرسوغاتى‌هاى این استان مى‌توان به شال و روسرى ترکمنى و خاویار اشاره کرد. از بهترین نقاط براى خرید صنایع دستى و سوغاتى بازار دائمى و قدیمى گرگان است که داخل بافت قدیمى شهر گرگان قرار دارد. همچنین بازارهاى روزهاى هفتگى نیز از مهمترین مراکز عرضه صنایع دستى وماهى هستند.

گیلان

صنایع دستى به ویژه صنایع دستى روستایى نوعى فعالیت اقتصادى است که آمیختگى شدید آن با سنت‌ها، عادات و بینش سازندگان و همچنین تاثیر محسوس محیط جغرافیایى در این صنعت موجب تمایز آن از فرآورده‌هاى دیگر مى‌شود.

در نقاط مختلف گیلان و با توجه به فرهنگ هر منطقه صنایع دستى خاصى رواج دارد از جمله: سفالگرى در املش و روستاى جیرده شفت، شال بافى که ویژه تالش‌ها و گالش‌ها است. چوموش دوزى یا چارق دوزى که در ماسوله رایج است.

همچنین حصیر بافى و بامبو بافى، قالى و گلیم بافى و قلاب دوزى در مناطق مختلف استان رایج است.

صنایع چوبى استان و دست ساخت‌هاى هنرمندان گیلانى بسیار مورد علاقه گردشگران است که یکى از نمونه‌هاى زیباى کارهاى چوبى، صندوق‌هاى مخصوصى به نام بولاکى است.

از دیگر سوغاتى هاى این استان مى توان به کلوچه لاهیجان و فومن، زیتون رودبار و برنج آستانه اشرفیه و چاى لاهیجان اشاره کرد.

لرستان

با توجه به ترکیب جمعیتى عشایرى، روستایى و شهرى در استان لرستان و متناسب با نوع فعالیت آنها صنایع دستى نیز متفاوت و متمایز می‌باشد.

اکثر دست ساخته‌ها و بافته‌هاى عشایرى و روستایى استان، سیاه چادر، قالى، گلیم، چیت، جاجیم بافى و رنگرزى می‌باشد که بیشتر جهت مصرف داخلى تولید مى‌نمایند و صنایع دستى شهرى استان خراطى، ورشو سازى، نمد بافى، قالى بافى و گلیم بافى می‌باشد که عمده سوغاتى‌هاى استان لرستان را تشکیل می‌دهد.

عسل لرستان که از نظر مرغوبیت و ارزش غذایى در سطح بالایى می‌باشد یکى دیگر از محصولات سوغاتى این استان به شمار می‌رود.

همدان

مرکز صنایع دستى چرم این استان در شهر همدان قرار دارد. کیف، کفش، کمربند چرمى همدان از مرغوبیت و شهرت بالایى برخوردار است.

از صنایع دستى رایج استان همدان، گیوه بافى است. گیوه، نوعى کفش نرم، سبک، مقاوم، خنک و ارزان قیمت است که رویه آن، از نخ پنبه‌اى تابیده شده و زیره آن، از چرم یا آجیده انتخاب مى‌شود.

بافت رویه این کفش عمدتا در روستاهاى نهاوند و روستاى آرتیمان در تویسرکان و بافت زیر آجیده در ملایر رایج است.

شهرستان تویسرکان یکى از قطب‌هاى تولید گردو در کشور بوده و گردوى آن از مرغوب ترین انواع گردو در جهان است.

از اواخر شهریورماه تا نیمه اول مهرماه هر سال درختان قطور و بلند گردو را با چوب‌هاى بلند گردو تکانى مى‌کنند که منظره آن دیدنى و بسیار جالب است.

صنعت سفالگرى و سرامیک سازى در شهر لالجین از توابع شهرستان بهار در 20 کیلومترى شهر همدان از رونق و شهرت بسزائى برخوردار است.

مازندران

گلیم بافى، جاجیم بافى، ظروف سفالى، ظروف و مجسمه هاى چوبى و نمدبافى از مهمترین صنایع دستى استان مازندران محسوب هستند که عمدتا در نواحى کوهستانى استان تولید و در سراسر منطقه عرضه می‌شوند.

در این میان محصولات چوبى و نمدبافى از شهرت بیشترى برخوردارند. برنج، مرکبات، مرباها و ترشیجات از مهمترین مواد غذایى هستند که بعنوان سوغاتى مازندران محسوب می‌شوند.

قزوین

سوزن دوزى، گلابتون دوزى، ساخت جعبه هاى آینه دار و حکاکى و قلمزنى از مهم ترین صنایع دستى استان هستند. فرش و سفال قزوین نیز معرف است. همچنین قزوین را پایتخت هنر خوشنویسى ایران نامیده‌اند.

انواع شیرینى بویژه باقلوا و محصولات باغى مانند بادام، پسته، فندق، انگور، کشمش، انار سنگان، سیب، زردآلو، ذغال اخته و… از دیگر سوغاتى هاى قزوین به شمار می‌رودند.

زنجان

صنایع دستى و سوغاتى هاى مهم زنجان عبارتند از: انواع چاقو (قلم تراش، جیبى، دسته ملیله، کارد آشپزخانه و…) ملیله (انواع پایه هاى استکان، سینى، قاشق و چنگال غذا و چایخورى، کاسه، گلدان، قاب عکس و …) چارق (نوعى کفش روفرشى بسیار زیباى زنانه) و فرش و گلیم دست بافت.

از کارهاى دستى بومى زنجان ساخت وسایل نقره اى و بندرت طلایى بصورت ملیله کارى است که در اوایل فقط در زنجان معمول بوده که در زمان رضاخان تعدادى از هنرمندان زنجانى به تهران و اصفهان کوچ کردند و این هنر ظریف را در آن شهرها رواج دادند.

از دیرباز در سراسر ایران هرگاه سخن از زنجان به میان آید نقش چاقوهاى آن در اذهان پدیدار می‌گردد و در بسیارى از سرزمینهاى دور و نزدیک چاقوهاى ظریف و با دوام زنجان معروف است. فرش، گلیم و جاجیم زنجان از معروفیت خاصى برخوردارند.

چارق دوزى یکى دیگر از هنرهاى دستى است که دستهاى ظریف هنرمندان زنجانى در تولیدشان مهارت ویژه اى دارند این چارقها مشخصا زنانه بوده و استفاده از آن جنبه تشریفاتى و تفننى دارد و مناسب ترین سوغات شهر محسوب می‌شود.

قم

فرش ابریشم دستباف قم از نفیس‌ترین صنایع دستى است که از نظر رنگ آمیزى و طرح و نقشه اصیل ایرانى و کیفیت طرفداران بسیارى دارد.

سفال و سرامیک؛ این هنر دستى، با سابقه دیرینه خود در طرح‌هاى خاص خود طرفداران زیادى در داخل و خارج از کشور دارد.

منبت کارى چوب؛ نقوش و طرح‌هاى زیبایى است که بر روى انواع میز و صندلى و صنایع چوبى کنده کارى مى گردد و این صنعت دستى در قم به دست استادکارانى بسیار ماهر و زبردست ساخته مى‌شود.

سوهان قم؛ نیز از بهترین شیرینى‌هاى محلى استان بوده که به ذائقه تمامى مردم دنیا خوشایند است.

این شیرینى از آرد، جوانه گندم، شکر، روغن، مغز پسته و بادام، هل و زعفران در دو نوع، لقمه اى و گل گرد تهیه مى شود.

کردستان

مهمترین صنایع دستى استان شامل فرش، گلیم، سجاده، نمد، نازک‌کارى، زیورآلات کردى و آلات موسیقى است. فرش سنندج در نوع خود بى‌نظیر است و فرش و گلیم بیجار نیز معروفیت خاصى دارد.

شاید بتوان گفت بعد از فرش، مهمترین سوغات استان صفحه شطرنج و سایر مصنوعات چوبى است که توسط هنرمندان حرفه‌اى این دیار ساخته و روانه بازار مى‌شود.

کرمان

قالى کرمان که از نظر بافت و طرح بسیار زیبا و منحصر به فرد است از مهمترین صنایع دستى کرمان و ایران است. پته دوزى نیز که نوعى سوزن دوزى است در کرمان رواج دارد.

پسته، انواع خشکبار، قوتو از جمله مهم‌ترین سوغاتى‌هاى کرمان است.

کرمانشاه

نمدمالى در مناطق روستایى و شهرى رایج است. قصرشیرین و اسلام آباد غرب و سرپل ذهاب مراکز عمده نمدمالى است.

گیوه کشى نیز در شهرها رواج دارد و گیوه هاى منطقه به واسطه سبکى، راحتى، خنکى، مقاومت و ارزانى معروف است.

گلیم بافى از دیگر صنایع دستى رایج است .بهترین نوع آن در هرسین بافته میشود که به هرسینى معروف است.

همچنین روغن کرمانشاهى و شیرینى کاک و نان برنجى از معروفترین سوغاتى هاى کرمانشاه هستند.

سمنان

از صنایع دستى رایج در استان مى توان به انواع جاجیم، قالى، گلیم، قالیچه، سفره‌هاى قلمکار، سفال سرامیک و نمد اشاره کرد. پسته دامغان نیز از بهترین سوغاتى‌هاى این استان است.

سیستان و بلوچستان

از جمله مهم ترین صنایع دستى این استان مى توان به حصیر بافب، سوزن دوزى و خامه دوزى و سفالگرى اشاره کرد.

بوشهر

شاخص ترین محصول صنایع دستى استان بوشهر گبه و گلیم صادراتى است که در مناطق وسیعى از شهرستان‌هاى استان رواج دارد.

مهمترین مراکز گبه بافى در استان بوشهر عبارتند از: روستاهاى شول، کمالى، بهمنیارى، محمدصالحى، عباسى، فخرآورى، کلر و چهار روستایى از توابع شهرستان گناوه.

پس از آن باید از عباى شترى بوشهر نام برد که در نوع خود منحصر به فرد می‌باشد و امروزه به مقدار بسیار محدودى تولید میگردد.
گرگوربافى، حصیربافى، سفال و سرامیک از دیگر صنایع دستى استان بوشهر هستند.

محصولات دریایى(ماهى و میگو) و شیره خرما و ارده از سوغاتى این استان هستند.

چهارمحال و بختیارى

فرش و گلیم از صنایع دستی این استان است که مراکز اتراق عشایر و روستاهاى استان چهارمحال و بختیارى محل تولید گلیم وجاجیم است.

همچنین لبنیات و محصولات محلی نیز در این استان به وفور وجود دارد.

منبع: همشهری آنلاین

مطالب پیشنهادی

نظرتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما نزد مامحفوظ است و منتشر نمی شود.