مزایا و معایب سونوگرافی های سه و چهاربعدی

سونوگرافیسونوگرافی چیست؟

سونوگرافی امواجی است که به بافت بدن مادر فرستاده می شود و بسته به آنکه به بافت نرم یا سخت بدن برخورد کند، تصاویری ایجاد می کند. این تصاویر در سونوگرافی معمولی یا همان سونوگرافی دوبعدی به صورت سیاه و سفید دیده می شود.

پزشک براساس دانسته هایی که در مورد آناتومی بدن دارد آن تصاویر را تشریح می کند و از این طریق مادر را در جریان رشد جنین قرار می دهد.

مزایای سونوگرافی‌های سه و چهاربعدی:

این روش‌ها مزایای گوناگونی دارند که برخی از مهم‌ترین آن‌ها به‌شرح زیر است:
۱- امکان چرخش موضوع تصویربرداری روی مونیتور و بررسی دقیق توپوگرافیک: به‌عنوان مثال در موارد وجود مقادیر قابل توجه مایع آزاد در شکم، نما و سطح ضایعات ساب‌کپسولر احشایی یا شکل روده‌ها و تغییرات دیامتر آن‌ها قابل بررسی و مشاهده است (مثل نمایی که با لاپاروسکوپی به‌دست می‌آید)
۲- امکان بررسی آرتریوگرافیک ضایعات عروقی از جهات مختلف و بررسی گستره‌ی ضایعات فوق
۳- تعیین حجم دقیق احشای توپر شکمی و لگنی که شکل هندسی منظمی ندارند: مثل بررسی پروستات برای کنترل پاسخ به درمان طبی، بررسی حجم آندومتر در ivf، بررسی حجم تومورها طی مراحل درمانی، یا بررسی کلیه‌ی پیوندی
۴- کاهش زمان تصویربرداری در مواردی که ساختار ضایعه پیچیده است: مثلاً در بررسی آنومالی‌های رحمی با ایجاد تصویر کرونال
۵- امکان استفاده از نظر مشورتی سایر همکاران: چون اطلاعات کامل تصویری در دستگاه ذخیره شده است (همانند ct اسپیرال) می‌توان این اطلاعات را در زمان دیگری از جهت‌ها و با برش‌های مختلف مورد بررسی قرار داد (مستقیم یا از طریق اینترنت)
۶- امکان ثبت اطلاعات کامل ضایعه و بررسی رتروسپکتیو پس از مشخص شدن تشخیص
۷- کمک تشخیصی در مواردی که تصویر پاتولوژی‌های مختلف در نمای دوبعدی قابل افتراق نباشد مثل مواردی از هیدروسالپنکس و کیست تخمدان

توجه : ضرورت انجام سونو گرافی های سه بعدی و چهار بعدی تنها بر اساس تشخیص و صلاحدید پزشک متخصص زنان است و نه نظر شخصی خانمها. با وجودی که درنود درصد از موارد تشخیص عوارض در جنین، سونوگرافی دوبعدی می تواند پاسخگو باشد اما سونوگرافی سه بعدی بیش از حد نیاز درجامعه پزشکی اشاعه شده به صورت که به شکل اپیدمی در آمده است

در سونوگرافي سه بعدي شكاف كام دقيق‌تر نشان داده مي‌شود و براي رفع اين مشكل (كه البته مورد مهمي نيست) جراحي داخل رحمي انجام نمي‌شود؛ چرا كه جراحي داخل رحمي فقط براي بيماري‌هايي كه تهديد كننده حيات جنين است كه آن هم با سونوگرافي معمولي قابل تشخيص است، انجام مي‌گيرد و اين نوع جراحي هزينه بالايي را در بر دارد. توصيه مي‌شود مادران باردار بي‌جهت سونوگرافي سه بعدي را انجام ندهند و اگر مساله كم اهميتي مثل شكاف كام در سونوگرافي سه بعدي تشخيص داده شد، نگراني و آشفتگي فكري پيدا نكنند؛ چرا كه اين مشكل بعد از تولد كودك با جراحي بسيار ساده‌اي برطرف خواهد شد

هر خانم بارداری به 3بار سونوگرافی معمولی نیاز دارد یکی در 3ماهه اول که حاملگی واقعی تشخیص داده شود تا حاملگی خارج از رحم اتفاق نیفتاده باشد ، سه ماه دوم برای تشخیص ناهنجاری ها و در صورت لزوم ختم حاملگی و در 3ماهه سوم برای تشخیص عوارضی که در حاملگی ایجاد می شود مثل عدم رشد جنین و اقدام در جهت رفع آن

خطر سونوگرافی های سه و چهار بعدی در کمین جنین :

1. دستگاههای سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی برای گرفتن تصویر مناسب حداکثر انرژی “آلتراسوند” را به داخل بدن می فرستند و چنانچه”prob” این دستگاه به میزان کافی بر روی شکم مادر باردار نگه داشته شود همانند میکروویو عمل کرده و از نظر تئوری حتی می تواند مایع آمنیوتیک (کیسه آب اطراف جنین) را به جوش بیاورد و بافتهای بدن وی را دچار آسیب کند.

2. در مطالعات مختلف ثابت شده به دلیل انرژی بسیار بالا امکان بروز آسیب جدی به حلزون شنوایی جنین نیز وجود دارد.

3. براساس موارد گزارش شده جنين‌هايي كه به هر دليلي بعد از انجام سونوگرافي‌هاي سه يا چهار بعدي رنگي سقط شده‌اند زيرپوستشان حباب‌هاي هوا مشاهده شده و تاول‌هاي پوستي نيز داشته‌اند.

اين وسيله در مراحل اوليه بررسي علمي قرار دارد كه كاربرد علمي آن در بسياري از موارد ثابت نشده و ممكن است كه اثرات مخربش در سال‌هاي آينده مشخص شود.

دارو عامل ۲ درصد از ناهنجاري‌هاي بارداري

از مسائل مهم دوران بارداري، ناهنجاري‌هاي دوران بارداري است كه با انجام سونوگرافي قابل تشخيص است.

امروزه ۲ درصد از موارد ناهنجاري‌هاي بارداري، ناشي از دارو يا محيط شيميايي است. يكسري از داروها مثل داروهاي ضدتشنج، ضدانعقاد، شيمي درماني، تتراسايكلين، آندروژن، تاليدوميد، ليتيوم، الكل و… به‌عنوان تراتوژن قطعي شناخته شده‌اند و داروهايي كه اثرات سوء آن قطعي نيست و منجر به ختم حاملگي نمي‌شوند كه شامل بيشتر داروها مي‌شود و دسته سوم كه فاقد تراتوژن هستند عبارتند از: مسكن‌ها (استامينوفن)، آنتي بيوتيك‌ها
(پني سيلين‌ها و سفالوسپورين‌ها)، داروهاي ضدتهوع (پرومتازين)‌ها.

لذا متخصصان معتقدند، انجام سونوگرافي كمك شاياني به تشخيص برخي ناهنجاري‌ها و وضعيت بافت شناسي در جنين مي‌كند و به همين دليل نبايد انجام آن را براي خانم‌هاي باردار ممنوع اعلام كرد.

اما با توجه به اينكه برخي از خانم‌ها به واسطه اطمينان خاطر خودشان از وضعيت جنين يا اطلاع از جنسيت آن چندين بار در طول دوران بارداري تحت امواج سونوگرافي قرار مي‌گيرند، مي‌تواند مضر باشد.

با توجه به اينكه امواج سونوگرافي مي‌تواند موجب اختلال در روند رشد سلول‌هاي مغز شود جبران آن بسيار دشوار و تا حدي غيرممكن است، بنابراين قرار گرفتن در معرض امواج سونوگرافي به‌مدت 30 دقيقه يا بيشتر نيز مي‌تواند مشكلات قابل ملاحظه‌اي را هر چند در مقياس كوچك براي جنين ايجاد كند.

به همين دليل به مادران باردار توصيه مي‌شود تا زماني كه پزشك متخصص لازم ندانسته از وي نخواهند كه برايشان سونوگرافي تجويز كند.

منبع: بخش نکات بارداری زیباشهر

مطالب پیشنهادی

نظرتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما نزد مامحفوظ است و منتشر نمی شود.