تلویزیون و تأثیرات آن بر کودک

کودک و تلویزیونبا وجود گسترش چشمگیر رسانه‌ها از جمله اینترنت به نظر می‌رسد همچنان تلویزیون سهم عمده‌ای در پرکردن اوقات فراغت جوانان دارد چراکه فعالیت مورد علاقه نوجوانان و جوانان برای گذران اوقات فراغت به ترتیب عبارتند از: فعالیت‌ ورزشی،تماشای تلویزیون، و مطالعه .
تماشای تلویزیون یکی از کم هزینه ترین راههای گذران اوقات فراغت است ضمن اینکه تلویزیون را در همه‌ی ساعات شبانه روز و در خانه می‌توان استفاده کرد شاید به همین دلیل تلویزیون همچنان یکی از پرطرفدار‌ترین رسانه‌های جمعی است.
بررسی سهم تلویزیون دراوقات فراغت جوانان (به خصوص درسالهای اخیرکه در ایران شیوه‌های فردی گذران اوقات فراغت به تدریج برای خود جایی باز کرده است)می‌تواند میزان اهمیت این رسانه را روشن کند.
دراین مقاله ابتدا با روش اسنادی به بررسی سهم تلویزیون در اوقات فراغت دانشجویان پرداخته و سپس با مطالعه ای میدانی، یافته های بخش اسنادی بر روی نمونه کوچکی از دانشجویان دختران مورد واکاوی قرار گرفته است
تلويزيون چه نوع اطلاعات يا داشته هايي را به کودک منتقل مي کند؟ چند ساعت از روز را کودک جلوي تلويزيون مي گذراند؟ تاثير خشونت، رفتارهاي غيراجتماعي و آگهي هاي بازرگاني بر کودک چه قدر است؟ درباره خانواده چه طور، آيا تلويزيون در کانون وسايل زندگي قرار دارد؟ آيا تلويزيون بيش از هر چيز نظر تازه وارد به خانه را جلب مي کند؟ آيا در طول روز روشن است؟ هميشه صداي تلويزيون در گوش افراد خانه است؟ خود شما برنامه هاي تلويزيون را انتخاب مي کنيد يا بي هدف جلوي آن مي نشينيد؟

آشنايي هاي اوليه
بسياري از کودکان پيش از رسيدن به سن مدرسه با تلويزيون آشنا مي شوند. طبق آمار آکادمي کودکان در آمريکا (AAP) با وجود توصيه هاي صريح متخصصان مبني بر تماشاي يک تا دو ساعت تلويزيون در روز، کودکان آمريکايي به طور متوسط روزي چهار ساعت تلويزيون تماشا مي کنند. براي کودکان زير دو سال تماشاي تلويزيون به هيچ وجه توصيه نمي شود. از آنجا که اين سن براي رشد فکري حياتي است، تماشاي تلويزيون يا هر وسيله مشابهي مانند کامپيوتر يا پلي استيشن، بر ارتباط دو طرفه کودک و والدين که با بازي و آموزش همراه است، تاثير منفي مي گذارد و کسب و ارتقاي مهارت هاي شناختي، عملي، اجتماعي و احساسي طفل را دچار وقفه مي کند.

جنبه هاي مثبت و منفي
البته تماشاي تلويزيون به صورت معقول و متعادل، به دلايلي تاثيرات مثبت دارد، از جمله اينکه کودکان در سنين پيش از دبستان مي توانند از طريق آن الفبا را بياموزند و گنجينه لغات خود را افزايش دهند. تلويزيون براي کودکان مدرسه اي دريچه اي به دنيايي است که هرگز نديده اند و يا حتي نخواهند ديد. در مجموع، استفاده درست از تلويزيون بي ترديد بر تنوع آموزش و تفريح بچه ها موثر است.
با وجود برخي مزايا، تحقيقات نشان مي دهد که تماشاي بيش از حد تلويزيون مسايل زير را در پي خواهند داشت:
• احتمال اضافه وزن در کودکاني که به طور مرتب بيش از چهار ساعت در روز را به تماشاي تلويزيون مي گذرانند، بيشتر است.
• کودکاني که شاهد صحنه هاي خشن مانند قتل و گروگان گيري در تلويزيون هستند، از دنياي پيرامون خود مي ترسند و همواره با ترس از رخ دادن اتفاق بد زندگي مي کنند.
• نقش تلويزيون بر القاي نابرابري هاي جنسيتي و نژادي در صورت نمايش برنامه هاي نامناسب که به فرهنگ سازي غلط منجر مي شود، ترديدناپذير است.

بستن يا نظارت ؟
هر چند بسياري خواهان افزايش ساعت هاي برنامه هاي آموزشي تلويزيون هستند، عده اي ديگر بهترين کار را بستن تلويزيون مي دانند و برخي هم عقيده دارند والدين بايد تماشاي تلويزيون را کنترل کنند و به کودکان شان بياموزند تماشاي تلويزيون گاهي اوقات براي تفريح خوب است نه تماشاي دايمي آن.
به همين دليل، نظارت بر محتواي برنامه هاي تلويزيوني و اعمال محدوديت براي زمان تماشا کردن آن که مي تواند وقت فعاليت هاي ديگر مانند بازي با دوستان، ورزش يا مطالعه را اشغال کند، مهم است.

خشونت
تماشاي صحنه هاي خشن از تلويزيون که به طور معمول به وسيله قهرمانان فيلم ها انجام مي شود، در کودک اين را القا مي کند که خشونت اصولا ارزشي منفي نيست و با کمک آن مي توان به هر هدفي رسيد. هر چند کودکان هميشه به وسيله خانواده از اعمال خشونت نهي مي شوند، برنامه هاي تلويزيوني خشن چراغ سبزي براي اين اعمال هستند. حتي نقش هاي منفي اين فيلم ها گاهي از مسووليت قانوني و مجازات فرار مي کنند. تماشاي اين صحنه ها، کودک را دچار ضربه روحي و آسيب پذير مي کند. طبق تحقيقات، گفتن اينکه اين صحنه ها واقعي نيستند، دردي از کودکان دوا نمي کند چون اصولا فرق ميان دنياي واقعي و خيالي را نمي فهمند. هر چند بيان اين مساله کمکي به کودکان 8 تا 12 سال است اصولا توصيه نمي شود اين افراد در شرايطي قرار بگيرند که بترسند.

چاقي
متخصصان رابطه معني داري ميان تماشاي طولاني مدت تلويزيون و چاقي که يکي از معضلات سلامت است، مي بينند. کودکاني که مدتي طولاني بي حرکت تلويزيون تماشا مي کنند، بيشتر از بقيه همسالان شان غذاهايي را که ما به آن هله هوله مي گوييم، مي خورند حتي ديدن برنامه هاي علمي که وقت ورزش، تعامل اجتماعي و مطالعه را اشغال مي کنند هم همين تاثير منفي را بر سلامت دارد. مطالعات نشان مي دهد با کم کردن ساعات تماشاي تلويزيون و انجام تمرينات روزانه، فرد راحت تر مي تواند وزن خود را کم کند.

آگهي هاي تبليغاتي
طبق آمار (AAP) کودکان آمريکايي سالانه 40 هزار آگهي تبليغاتي را مي بينند. پيام هاي بازرگاني مربوط به چيپس و پفک و اسباب بازي که ميان کارتون هاي روزهاي هفته پخش يا روي جعبه غذاهاي کودک ديده مي شوند، اطراف کودکان را پر کرده است و براي آنان اين کالاها بسيار وسوسه کننده هستند.
کودکان زير 8 سال تصور درستي از فروش کالا ندارند و در کودکان زير 6 سال قدرت تشخيص بين آگهي هاي تبليغاتي با ساير برنامه ها، به خصوص اگر در اين آگهي ها از شخصيت هاي محبوب تلويزيوني استفاده شود، وجود ندارد. حتي کودکان بزرگ تر را درباره اهداف اين آگهي ها بايد روشن کرد.
در کنار کودکان تلويزيون تماشا کنيد و به آنها بگوييد مصرف کننده با شعور را با هر آگهي فريبنده اي نمي توان گول زد. به او توضيح دهيد اين آگهي ها براي درآمد مالي صاحبان کالاها طراحي شده اند و از راه هاي ديگري به جز خريد کالا هاي رنگارنگ مي توان خوشحالي و آرامش را به وجود آورد.

منبع: هفته نامه سلامت

مطالب پیشنهادی

نظرتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما نزد مامحفوظ است و منتشر نمی شود.