علت بی احترامی کودکان و نحوه برخورد با آن ها

احترام به معنای ارزش قائل شدن برای اشخاص و چیزها است. این ویژگی ما را وادار می کند تا با دیگران درست رفتار کنیم و زندگی انسان ها را با ارزش بدانیم. در نتیجه، احترام یکی از ویژگی های اساسی هوش اخلاقی به شمار می آید و باید آن را از کودکی در فرد نهادینه کرد.

دلایل بی‌احترامی کودکان به والدین:

دلیل بی‌احترامی کودکان به والدین در اکثر موارد این است که آنها روش مناسب پاسخگویی احساسات‌‌شان را نیاموخته‌اند و با تماشای اطرافیان و البته همسالان خود سعی می‌کنند چیزهای جدید یاد بگیرند. زمانی که فرزند شما خسته و ناامید است و نمی‌داند چگونه باید این حس خود را نشان دهد، با نگاه کردن به اطرافیانش درمی‌یابد که این حس را چگونه انتقال دهد، مثلاً متوجه می‌شود که شما در مواقع خستگی اخم می‌کنید و چهره‌تان عبوس می‌شود، به این ترتیب به او به طور غیرمستقیم یاد می‌دهید که هنگام خستگی باید اخم کند و چهره یک فرد عصبی را به خود بگیرد. نسبت به هر رفتار کودک‌تان به طور مستقیم واکنش نشان ندهید، زیرا فرزندتان تحریک می‌شود و مخصوصاً آن کار را انجام می‌دهد.

کودکی که حالا در آستانه نوجوانی احساس بزرگ شدن می‌کند، گاهی با این رفتارها سعی دارد پدر و مادر را به چالش بکشد و نشان دهد دیگر مطیع نیست. گاهی حتی یادگیری از شبکه همسالان و تعامل با دوستانی که چارچوب‌های رفتاری متفاوتی دارند ممکن است باعث تغییر رفتار فرزندتان و واکنش‌های توهین‌آمیز او شود. اگر با چنین مشکلی مواجه هستید:

۱- سکوت نکنید و واکنش نشان دهید: بی‌ادبی و رفتار توهین آمیز، تحقیر دیگران و دشنام دادن رفتارهایی نیستند که با بی‌توجهی، آنها را خاموش کنید. در مقابل بی‌ادبی فرزندتان، واکنش نشان دهید. بگویید رفتارش درست نیست و از احساسی که باعث بروز چنین رفتاری شده از او سؤال کنید. مثلاً بپرسید: چرا این حرفو زدی؟ منظورت اینه که عصبانی هستی؟ یا بگویید: فکر کنم از چیزی ناراحتی. بهتره به جای این طور حرف زدن که توهین‌آمیز هم هست، علت ناراحتیت رو بگی و بعد از آنکه علت ناراحتی فرزندتان را شنیدید، روش جایگزین و درست ابراز آن را به فرزندتان یاد بدهید.

۲- احساس تان را از نحوه برخورد نوجوان با خودتان بروز دهید: فرزندتان وقتی بداند که دیگران نسبت به رفتار بد و توهین‌هایش چه احساسی دارند، به احتمال زیاد خودش را اصلاح خواهد کرد. مثلاً بگویید: «وقتی با من این‌طوری حرف می‌زنی ناراحت می‌شم.» یا «این طور حرف زدن یعنی بی‌احترامی و بی‌احترامی هر کسی رو ناراحت می‌کنه.»

۳- به کودک خود دلیلی ارائه دهید: اگر به کودک خود فقط بگویید بس است و دیگر توضیحی ندهید، او ممکن است دلیلی برای کوتاه آمدن پیدا نکند. وقتی فهمیدید که چرا کودکتان رفتاری را ارائه می دهد، به او توضیح دهید که چرا رفتارش بی ادبانه و یا اشتباه است. این کار کودکتان را کمک می کند تا ضرورت رفتار خوب را بفهمد.

۴- قوانین رفتاری وضع کنید: قوانینی که هر کدام از اعضای خانواده در رفتار و گفتارشان باید رعایت کنند، بیان کرده و به‌طور دقیق و شفاف مشخص کنید. مثلاً در خانواده ما استفاده از دشنام و برچسب زدن به دیگران ممنوع است. یا به جای بد و بیراه گفتن موقع عصبانیت، فقط اجازه داریم از عبارت‌های «تو خیلی بی‌ادبی» و «ناراحتم و نمی‌خوام فعلاً باهات حرف بزنم» استفاده کنیم.

۵- پیامدها را برایش توضیح دهید: اگر سعی می کنید عقلانی با کودکی که بی ادبی و بی احترامی می کند صحبت کنید و او هنوز به رفتار بد خود ادامه می دهد، می بایستی پیامدهای این کارش را برایش توضیح دهید. اگر همچنان به بی احترامی اش نسبت به شما ادامه داد، حتماً می بایستی پیامدی را که گفته اید انجام دهید.

۶- صبور باشید و مداومت بورزید: مهم‌ترین کار در تغییر رفتار اشتباه فرزندتان این است که صبور باشید، وقت کافی بگذارید و با تکرار رفتارهای درست، رفتار اشتباه فرزندتان را عوض کنید. در این هنگام به خودتان مسلط باشید و سعی کنید از کوره در نروید.

۷- خودتان را اصلاح کنید: در خانه‌ای که همه با هم بد حرف می‌زنند، دیگران را مسخره می‌کنند یا پشت سر و در مقابل دیگران، تندی می‌کنند، انتظار رفتار مؤدبانه از بچه‌ها داشتن خنده دار است. قبل از هر کاری خودتان اصول ادب را رعایت کنید و هر جا از دستتان در رفت، عذرخواهی کرده و رفتار درست را جایگزین کنید.

۸- به کودک کمک کنید رفتارهای خوب را شناخته و آنها را انجام دهد: به کمک یک نمودار می توانید به کودک خود کمک کنید که رفتار خوب و بد خود را تشخیص داده و برای انجام رفتارهای خوب او را تشویق کنید. نموداری از رفتارهای خوب و بد را همراه کودک کشیده و برای هر کار خوب ستاره یا برچسبی به او بدهید یا جلوی آن علامت بگذارید. این کار را می توانید به صورت کاردستی با مقوا یا نمد درست کرده و رفتارهای خوب را به صورت پله ای به قسمت بالای نمودار برده و رفتارهای بد را به سمت پایین آن حرکت دهید. با هر حرکت از کودک بخواهید راجع به رفتار خود فکر کند. فکر کردن کودک به رفتارها و عواقب ناشی از آنها باعث رفتار بهتر کودک در آینده خواهد شد.

۹- ثابت قدم باشید: در رفتار خود ثبات داشته باشید. این بدین معنی است که یک بار نسبت به یک رفتار کودک بی تفاوت عمل نکنید و روز دیگر همان رفتار را با تنبیه پاسخ دهید. اگر رفتاری از نظر شما زشت و بد بود همیشه در برابر آن رفتار ثابتی داشته باشید. این ثابت قدم بودن شما به کودک در تشخیص و انجام رفتار درست کمک می کند.

۱۰- رفتار خوب را برای کودک تبدیل به بازی کنید: هیچ چیز به اندازه یک همکاری دوستانه برای کودکان هیجان انگیز نیست. به جای پیشنهاد جایزه و پاداش، از بازی برای تشویق کودک به رفتار خوب استفاده کنید. معلم یکی از مدارس می گوید من وقتی از دانش آموزان چیزی را در زمان مشخص بخواهم آنها بدون انتظار پاداش یا جایزه تلاش می کنند آن کار را در زمان مشخص به پایان برسانند و اغلب موفق می شوند. پس می توان برای انجام رفتارهای خوب از بازی استفاده کرد.

۱۱- به کودک مسئولیت بدهید: دادن مسئولیت های واقعی به کودک می تواند در تقویت رفتار او کمک کند. روانشناسان می گویند واگذاری مسئولیت در خانه می تواند در کاهش رفتارهای بد او تاثیر زیادی داشته باشد. کودک با این روش بهتر داوری می کند و نسبت به نیازهای دیگران آگاهی بیشتری پیدا خواهد کرد. مراقبت از یک حیوان خانگی و دادن غذا به او، یا خرید و انتخاب از فروشگاه مواد غذایی می تواند راه های ساده ای برای دادن مسئولیت به کودک باشد.

مطالب مرتبط:
با بددهنی کودکان چه کنیم؟

علت بی‌توجهی کودکان نسبت به‌ حرف والدین

ریشه لجبازی کودک و نحوه برخورد با آن

مطالب پیشنهادی

نظرتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما نزد مامحفوظ است و منتشر نمی شود.